Orthopedagogische Praktijk voor Gedrag- en Onderwijsbegeleiding

Psycho –educatie

Kinderen/jongeren/volwassenen met een autisme spectrumstoornis ervaren in het dagelijks leven beperkingen; ze voelen zich anders dan anderen. Dit kan vragen oproepen omdat onduidelijk is wat autisme precies inhoudt. Vragen die voor ouders/partners soms niet of moeilijk te beantwoorden zijn. Het overzien van de gevolgen van deze stoornis voor het persoonlijk leven en de omgeving is vaak niet of moeizaam  te overzien. Door psycho- educatie is het mogelijk meer te leren over jezelf, de diagnose, en hoe je hier mee om kunnen gaan.

Voor wie is psycho-educatie bedoeld?

• Psycho-educatie is enerzijds bedoeld voor kinderen, jongeren en volwassenen met een diagnose op het autistisch spectrum die vragen hebben over de diagnose, waarop hun ouder(s) of partner onvoldoende antwoord kunnen geven. Om deel te kunnen nemen moeten de kinderen of volwassenen weten dat ze autisme hebben.

• Daarnaast kan psycho-educatie ook antwoorden geven op vragen van ouders, partners, broers en zussen van een kind met autisme.   

      Doel
Psycho-educatie heeft als doel kinderen, jongeren en volwassenen te ondersteunen bij hun dagelijks functioneren door het vergroten van de kennis over autisme. Hierdoor kan er inzicht komen in de mogelijkheden en beperkingen die autisme met zich meebrengt.
Kennisvergroting over de stoornis, in combinatie met tips, helpen de last van de stoornis te verminderen waardoor er een begin gemaakt kan worden met het accepteren van de stoornis. Dit gebeurt door:

• het inzicht van de jongere in beperking te vergroten;

• sterke en minder sterke kanten laten inzien;

• handreikingen te bieden om met bepaalde aspecten van de beperking om te gaan.

Hoe ziet de begeleiding eruit?

Psycho-educatie is in principe een individuele begeleiding waarbij er gebruik gemaakt van verschillende methodieken. ‘Ik ben speciaal’ is een basisprogramma voor psycho-educatie met als doel personen met autisme zelfkennis bij te brengen, kennis van (het eigen) autisme en hoe ermee om te gaan.

De begeleiding en gesprekken vinden plaats bij u thuis. Als het wenselijk is worden andere gezinsleden betrokken. Tijdens de begeleiding praten we over autisme en wat dat betekent. Het bespreken van de sterke en zwakke punten, en de mogelijkheden die u heeft bij het omgaan met de problemen die met uw stoornis samenhangen zijn een belangrijk onderdeel. We gebruiken een werkmap, soms bekijken en bespreken we een videoband of spelen een (rollen)spel. Je krijgt ook niet echt huiswerk, maar soms vragen we je wel om een opdracht te maken. Het is dus de bedoeling dat je zelf actief deelneemt en niet alleen maar luistert.

De begeleiding duurt in principe een uur. Bij kinderen wordt het eerste gedeelte van het uur gewerkt met de werkmap en het laatste gedeelte wordt opgevuld door middel van spelvormen. Deze spelvormen kunnen individueel maar ook samen met broertjes, zusjes of de ouders worden gespeeld.

Voor volwassenen duren de bijeenkomsten (afhankelijk van de mogelijkheden) 1 a 2 uur. Er wordt gebruik gemaakt van informatie via de computer, video en opdrachten tijdens de bijeenkomsten. Er wordt naast algemene informatie over autisme specifiek stilgestaan bij wat dat dan voor u betekent.

Psycho-educatie volgt vaak op het uitslaggesprek naar aanleiding van het diagnostisch onderzoek, en vormt de basis voor de begeleiding. Goede psycho-educatie kent drie fasen: weten, handelen en leiden. In fase 1 komt er aan de orde:

• Wie ben ik, wat vind ik leuk en wat vind ik minder leuk.

• Wat autisme precies is.

• Waar komt autisme vandaan.

• Welke verschillende soorten autisme er zijn.

• Welke soort autisme jij zelf hebt.

• Wat dat betekent voor jou en je omgeving.

In fase 2 wordt er aandacht besteed aan:

• Hoe je gebruik kunt maken van je eigen kwaliteiten.

• Leren om te gaan met problemen die met autisme te maken hebben.

• En misschien weet je zelf ook nog wel dingen te noemen die je zou willen leren…

In de laatste fase gaan we kijken welk gedrag je zou willen veranderen en hoe je dat zou kunnen doen. Meestal is het in deze fase niet meer nodig dat er wekelijkse begeleiding is maar is de frequentie afhankelijk van de vraagstelling en de manier waarop het kind of de volwassene wil gaan werken aan het eigen functioneren.

Bekostiging

Deelname aan psycho-educatie wordt vergoed door de AWBZ, de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten. Intrainen van geleerde vaardigheden valt onder begeleiding en kan door een ‘persoonsgebonden budget’ (PGB) worden bekostigd.

Aanvragen van een PGB

U dient een indicatie voor psycho-educatie aan te vragen bij Bureau Jeugdzorg of MEE (tot 18 jaar) of bij het CIZ (18 jaar en ouder). 

OPGO kan alleen bekostigd worden door middel van een PGB.